اقتداء به مستشرقين و تقليد از آنها متأسفانه برخى از مسلمين هم تحت تأثير مستشرقين قرار گرفته در مورد تفكر اعتقاد به مهدى عليه السلام نظراتى مانند آنان دارند . شيخ احمد ابوزهره - استاد الأزهر - اين تفكر را به دليل آن مىداند كه مذهب شيعه آميخته به افكار فارسى و گرايش‌هاى فلسفى است و چون فارسيان عقيده به وراثت داشتند و يا حتى گرايش به يهوديان در آنها موجود بود اين عقيده را پديد آورده‌اند . « 1 » دكتر احمد امين آرزوى شيعه براى قدرت و رهايى ، خصوصاً پس از شهادت ائمه عليهم السلام و فشار امويان و عباسيان را دليل اين امر عنوان كرده است . « 2 » به صورت كلى نظرات مستشرقين و مقلدان آنها بر حول دو محور است : 1 . اساس عقيده به حضرت مهدى عليه السلام از يهود يا نصارى يا هر دو است . 2 . اسباب به وجود آمدن آن عواملى چون جهل مسلمانان ، ارتباط با ديگر اديان ، فشار سياسى و فقدان عدالت اجتماعى است . نقد و بررسى نظرات مستشرقان و مقلدان آنان اولًا بايد اذعان كرد كه اعتقاد به ظهور منجى در آخر الزمان يك اعتقاد جهانى است و همه اديان و بيشتر ملت‌ها به آن پايبندند . ثانياً اين اعتقاد از ابتكارات شيعه نيست ، بلكه همه مسلمانان بر ظهور حضرت مهدى عليه السلام اجماع دارند ، اختلاف در مصداق است نه اصل ظهور . حتى منكران اين عقيده - همچون ابن خلدون و احمد امين - هم به اجماع مسلمانان بر اين امر اعتراف دارند . تنها تفاوت دو فرقه اين است كه اهل سنت معتقدند مهدى عليه السلام هنوز متولد نشده در حالىكه شيعه وى را فرزند حسن بن محمد العسكرى عليه السلام مىدانند . پس اعتقاد به ظهور مهدى عليه السلام از مروجات شيعه نيست ، بلكه همه مسلمانان به آن اعتقاد دارند و در

--> ( 1 ) . الامام زيد ، ابوزهره ، ص 101 . ( 2 ) . ضحى الاسلام ، احمد امين ، ج 3 ، ص 241 - 242 .